Interview

Dit artikel hoort bij: Panorama Nederland in de Praktijk 2: Nabijheid

Panorama on tour: ‘s-Hertogenbosch

Tekst Margit Kranenburg
Foto John Claassen

Overal in het land stappen bezoekers in Panorama Nederland om een kijkje te nemen in de toekomst. Anne van Kuijk, werkzaam bij de Provincie Noord-Brabant, haalde dit panorama als allereerste uit Den Haag. “Dat moet zo snel mogelijk naar Brabant, dacht ik direct.”

Panorama on Tour

Panorama Nederland reist door het land. Op tal van locaties stappen mensen het panorama binnen om een kijkje te nemen in de toekomst van hun leefomgeving. Een goede gelegenheid om in gesprek te gaan over de kansen voor hun dorp, stad of provincie. Zo gaan ook op lokaal niveau mensen aan de slag met het gedachtegoed van Panorama Nederland, om te werken aan de toekomst van ons land.

Klik hier voor meer informatie en beelden van Panorama on Tour.

Wie is Anne van Kuijk?

“Bij de provincie Noord-Brabant ben ik adviseur omgevingskwaliteit. Natuurlijk heb ik niet de pretentie om mezelf te vergelijken met het College van Rijksadviseurs, maar wat ik voor de provincie doe is wel te vergelijken met wat zij doen op landelijk niveau. Ook ik kijk vanuit ontwerpkracht naar maatschappelijke opgaven. Daarbij hou ik heel erg van lange lijnen. Waar kom je vandaan en waar ga je naartoe. Je begint nooit op nul.”

Dankzij jou ging het Panorama rechtstreeks vanuit Den Haag naar Den Bosch.

“Panorama Nederland sloot naadloos aan bij waar we mee bezig waren. Provinciale Staten hadden eind 2018 net de Omgevingsvisie Brabant vastgesteld. Elke provincie moet zo’n visie hebben voor de Omgevingswet. In dezelfde maand was de presentatie van het panorama. Dat moet zo snel mogelijk naar Brabant, dacht ik direct. Er kwam steun en zo stond het panorama begin 2019 te schitteren in de hal van ons provinciehuis. 

Onze provincie is ruimtelijk gezien bijzonder omdat stad en dorp zo met elkaar verweven zijn en met het landschap eromheen. Je bent in Noord-Brabant altijd zo in de natuur en je kunt in no time van bijvoorbeeld Breda naar Tilburg. Je moet met elkaar weten wat je doet en wil. Door dat patroon van verweving ben je ook kwetsbaar. Je moet ook blijven uitzoomen naar het grotere ruimtelijke verband. Panorama Nederland gaf daar opnieuw een impuls aan.”

“We zagen dat ons tapijt echt aantrekkingskracht had op de bezoekers. Daarom (...) hebben we het in verschillende Brabantse steden laten zien.”

Jullie hadden zelf al een reizend tapijt gehad?

“Ja, Panorama Nederland past in een traditie. Er was al een lange aanloop. Met de Brabantse steden en waterschappen hebben we in 2014 meegedaan aan de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam. We hadden een ontwerpend onderzoek laten doen voor Brabant. Dat onderzoek is verbeeld in een groot geweven wandtapijt. Passend bij het concept dat we de verschillende ruimtelijke vraagstukken meer verweven moeten aanpakken. De huidige rijksbouwmeester Floris Alkemade, die trouwens ook uit Brabant komt, heeft als architect ook meegewerkt aan dat onderzoek.

We zagen dat ons tapijt echt aantrekkingskracht had op de bezoekers. Daarom zijn we het na afloop van de biënnale niet gaan oprollen, maar hebben we het in verschillende Brabantse steden laten zien. Toen bleek dat het reistapijt echt een ‘conversation piece’ was, zoals iemand destijds tegen mij zei. Mensen bekijken het en praten er dan over.”

© John Claassen

“Meer dan veertig partners werken aan de oprichting van het Van Gogh Nationaal Park, waar we de verbinding tussen stad en land naar een volgende fase tillen.”

Wat brengen zo’n tapijt en zo’n panorama teweeg?

“Dat je blijft discussiëren met elkaar. Panorama Nederland creëerde hier weer een momentum. We hebben ook een avondbijeenkomst gehad. Daarbij is tot op het niveau van buurtschappen gesproken over de toekomst van onze omgeving. Zo vertelde iemand van de dorpsraad van Klein Zundert over zijn ervaringen vanuit de praktijk. Dat gaf zo’n positieve flow in de zaal. Vakgenoten van de gemeenten kwamen naar me toe met de mededeling dat ze er weer een paar maanden tegenaan konden. We zijn daarna ook in verbinding gebleven. Tijdens de afgelopen Dutch Design Week in Eindhoven hebben we weer samengewerkt met het College van Rijksadviseurs.”

Hoe nu verder?

”We gaan door, het tapijt en het panorama staan in een lange lijn. Meer dan veertig partners, waaronder weer de Brabantse steden en waterschappen, werken aan de oprichting van het Van Gogh Nationaal Park. Dat wordt een Nationaal Park nieuwe stijl, waar we de verbinding tussen stad en land naar een volgende fase tillen. We gaan voor de kwaliteit van het landschap in een topeconomie. Vincent van Gogh is geboren in Noord-Brabant en liet zich inspireren door het landschap. We hopen verder te gaan aan de hand van zijn waarden, zijn creativiteit, maar ook zijn onconventionele manier van werken.

En verder ben ik gevraagd mee te werken aan de slotmanifestatie van Panorama Nederland. Wij willen vanuit hier zeker de cirkel rondmaken.”

© John Claassen

Anne van Kuijk

Anne van Kuijk (1967) studeerde bouwkunde aan de Technische Universiteit Eindhoven, met als specialisatie stedenbouwkundige planologie. Ze zet zich bij de provincie Noord-Brabant, in verschillende functies, al 22 jaar in voor een aantrekkelijke leefomgeving.